1. Araştırma Görevliliği nedir?
Benim tarifimle şöyle: Lisansüstü eğitim alan akademisyen adaylarının hem ekonomik kaygıya düşmeden tezlerini yazmalarını sağlamak hem de fakülte ya da bölüm başkanlıklarının teknik işlerinde yardımcı olmak üzere ihdas edilmiş bir kadro. Yüksek lisansa kaydolan herkes başvurabilir.
2. AG’nin görev tanımı nedir?
Maalesef belli bir görev tanımı yok. Kısaca, fakülte, bölüm ve anabilimdalı başkanlığının verdiği işleri yapmak diyebiliriz. Yani bölüm başkanınız size fakültenin ders kitaplarını da sattırabilir, eş yazarlı makale de yazdırabilir. Genelde yapılan işler sınavlarda gözetmenlik, sınav okuma, not-yoklama girme, ders programı hazırlama vb. İşler.
3. AG’nin kadro garantisi var mı?
Yok. 2018’den beri YÖK 50/D statüsünde AG alımı yapıyor. 50/D geçici kadro. Diğer bir adı bursu öğrenci. Yani doktoranız bittiğinde üniversiteyle ilişiğiniz kesiliyor. Üniversite sizi hemen doktor öğretim üyesi olarak atamazsa işsizsiniz kalıyorsunuz. 2023 yılındaki genel seçimlerde 2018-2023 arasında araştırma görevlisi olan 50/D’lileri daimi kadroya yani 33/A’ya geçirdiler. Fakat seçimden sonraki yeni alımlar yine 50/D olarak devam ediyor.
4. AG çalışma şartları nasıl? Mesai mefhumu var mı?
Bu da göreceli bir konu. Mevzuatta mesai mefuhumu var. Şöyle anlatayım. Akademisyenler iki grup.
1. Öğretim Üyeleri: Doktor Öğretim Üyeleri, Doçentler ve Profesörler. Bunların mesaisi ders saatleridir.
2. Öğretim Elemanları: Öğretim Görevlileri (eski adıyla okutman) ile Araştırma Görevlileri. Öğretim Görevlileri de ders verdikleri için onlar da bir nevi ders saatleriyle memur. Fakat AG’ler 8-5 mesai mevzuatına tâbi. Peki bu uygulanıyor mu? Bu da göreceli bir durum. Dekan ya da bölüm başkanının tutumuyla alakalı. Kimi dekanlar “arada bir görünün burada” diyor serbest bırakyor, işlerin uzaktan da yapılmasına müsaade ediyor. Kimisi ise 8-5 mesai takibi yapıyor. 2-3 ay fakülteye uğramayan araştırma görevlisi arkadaşım var.
Genelde büyük fakültelerdeki AG’ler rahat oluyor. Çünkü çok sayıda görevli olduğu için iş verileceği zaman biri kolay bulunabiliyor. Ama ufak yerlerde doğrudan aranan adam oluyorsunuz.
5. AG Maaşları ne kadar?
2024 yılı ocak ayı itibariyle 45-50 bin lira arası değişiyor. Yeni açılan üniversitelerde devlet gelişim payı veriyor teşvik olması için. Doğuda bir de risk payı gibi bir şey var. Tam adını bilmiyorum. Yani İstanbul’daki bir AG 45-46k maaş alırken, Hakkari’deki 50k üstü maaş alabilir. Akademik teşvik vb. ek geliriniz olursa da durum değişebilir.
6. AG’ler gün içinde tezlerine vakit ayırabiliyor mu?
Göreceli olmakla birlikte çoğu çok rahat ayırabiliyor. Dönem başları ve sonlarında bir iki hafta yoğunluk olabilir. Ancak onun dışında günün büyük kısmının size kaldığını rahatlıkla söyleyebilirim.
7. AG’ler derse giriyor mu?
Bu, üniversiteye göre değişir. Kimi üniversitelerde doktorayı bitirmeden araştırma görevlilerini derse sokmak yasak. Kimilerinde ise araştırma görevlileri düzenli derslere giriyorlar. Bu konuda üniversitenin mevzuatı belirleyici sanırım.
6. AG alımlarında torpil dönüyor mu?
Dönmez olur mu. Ama bu, tüm alımlarda torpil oluyor anlamına gelmiyor. Bu konuda tek diyeceğim, gerçekten hakkınızın yenildiğine inanıyorsanız ve bunu ispatlayabileceğinize eminseniz mahkemeye başvurun. Emsal kararlar var, hakkınızı arayabilirsiniz.
7. AG alımları ne zaman oluyor?
Belli bir alım takvimi ya da toplu alım yok. AG kadrosu belli bir alandan bir (çok nadiren iki) kişi için açılır. O da üniversite bazında olur. Yani üniversite ihtiyaca binaen kadro açar.
Şöyle anlatayım: Her yıl sonu YÖK üniversitelerden kadro ihtiyaçlarını bildirmelerini ister. Üniversite de fakültelerden talep toplar. Mesela ilahiyat fakültesi bize tefsir, hadis ve fıkıh alanlarında AG lazım der. Üniversite bunu YÖK’e iletir. YÖK uygun görürse üniversite kadro açar ve ilana çıkılır. O yüzden sık sık memurlar.net tarzı ilan sitelerini takip etmek lazım. Genelde dönem başlarına yakın (özellikle Aralık ayında) alımlar olur. Sınavları da ilanın türüne göre ya sadece yazılı, ya sadece sözlü ya da her ikisini de yapabilirler.
8. AG için gerekli puanlar nelerdir?
Bu konuda net bir kriter verilemez. Kişisel tecrübelerimden şunu sadece söyleyeyim: Üniversite üçüncü sınıftan itibaren (maddi gücünüz elveriyorsa) önünüze gelen tüm ALES ve YDS/YÖKDİL sınavlarına girmek lazım. Hangi sınavdan kaç alacağınız belli olmaz. Dil puanınızın en az 85 olması lazım.
ALES puanınızın da en az 80 civarında olması gerekir.
Bir de lisans mezuniyet ortalaması çok önemli. Ömür boyu yakanıza yapışacak bir puan. Lisans günlerinde bunu yükselttiniz yükselttiniz, sonra geri dönüş yok. 3 üstü bir puan gerekir en azından. Bir sürü arkadaşım ortalama yüzünden yedek düştü. Bir de tabi ki alanınızda kendinizi çok iyi geliştirmeniz gerekiyor.
Necmettin Salih 